Een vast contract geeft zekerheid van bijvoorbeeld 0,07 euro per kWh. Een dynamisch contract kan tussen min 0,03 en plus 0,12 euro schommelen, afhankelijk van het uur van de dag en het seizoen. Welk model levert het meeste op? Dit artikel vergelijkt beide op vier dimensies en geeft een concreet antwoord per huishoudensprofiel.
Het verschil in één zin
Vast contract: je weet vooraf wat je krijgt per kWh teruggeleverd, voor een vooraf afgesproken periode (1 of 3 jaar).
Dynamisch contract: je vergoeding volgt de groothandelsprijs op de stroombeurs, meestal de EPEX day-ahead prijs, met opslag van je leverancier.
In 2026 met saldering speelt het verschil nog beperkt mee. Vanaf 1 januari 2027 wordt de keuze fundamenteler — dan bepaalt het contract direct hoeveel je krijgt voor je teruglevering en hoeveel je betaalt voor afname. Lees Salderingsregeling 2027 voor de wettelijke achtergrond.
Vier dimensies om op te vergelijken
1. Voorspelbaarheid
Vast: hoog. Je tarief staat 12 of 36 maanden vast. Je begroting is exact te plannen. Geen verrassingen op de jaarafrekening.
Dynamisch: laag. Je tarief verandert elk uur. In de praktijk: gemiddeld over een jaar zit je vaak rond 0,05-0,07 euro per kWh, maar individuele uren kunnen sterk afwijken.
Voor wie: een vast contract past bij huishoudens die rust willen en niet willen kijken naar uurtarieven.
2. Maximale opbrengst
Vast: plafond ligt vast. Je krijgt nooit meer dan het overeengekomen tarief, ook niet bij een uitzonderlijk koude winter met hoge prijzen.
Dynamisch: plafond is open. Tijdens dure uren (winter, vroege avond, lage zonproductie) kan de stroomprijs naar 0,30 euro per kWh of hoger schieten. Lever je dán terug, krijg je dat tarief. Voor de meeste huishoudens speelt dit weinig rol — je levert vooral terug op zonnige dagen rond het middaguur, juist wanneer prijzen laag zijn.
Voor wie: een dynamisch contract loont voor huishoudens die hun teruglevering kunnen verschuiven via een thuisbatterij.
3. Minimale opbrengst en risico
Vast: ondergrens is je vaste tarief. Een leverancier kan dat niet onder 50% van het kale leveringstarief zetten vanaf 2027 (ACM-minimumregel).
Dynamisch: ondergrens is in theorie negatief. Bij grote zonneoverschotten in juni-juli daalt de marktprijs soms onder nul — dan moet je betalen om te leveren. Veel leveranciers hanteren een vloer van 0 euro per kWh, maar lees altijd de voorwaarden.
Voor wie: een vast contract past bij wie geen risico op negatieve uren wil dragen, vooral grote PV-installaties zonder thuisbatterij.
4. Aanpasbaarheid in de tijd
Vast: weinig flexibel. Je zit vast aan je tarief tot het contract afloopt. Bij sterke marktdaling profiteer je niet, bij sterke stijging ben je beschermd.
Dynamisch: automatisch flexibel. Als de markt omhoog beweegt — bijvoorbeeld door gascrisis of koudegolf — krijg je dat direct mee. Dat geldt ook andersom.
Voor wie: dynamisch past bij wie verwacht dat marktprijzen voor stroom de komende jaren stijgen.
Cijfers van 2025
Op basis van TenneT-data over kalenderjaar 2025:
- Gemiddelde EPEX day-ahead prijs Nederland: 0,058 euro per kWh
- Hoogste uurprijs: 0,71 euro per kWh (24 januari, 18:00)
- Laagste uurprijs: −0,084 euro per kWh (12 juli, 13:00)
- Aantal uren met negatieve prijs: 287 uren (3,3% van het jaar), waarvan 92% tussen 11:00 en 16:00 in zomermaanden
Voor zonne-eigenaren zijn juist die middag-uren in de zomer de uren waarop ze het meeste terugleveren. Conclusie: een dynamisch contract zonder thuisbatterij betekent dat je gemiddeld minder dan 0,058 euro per kWh ontvangt over je teruggeleverde stroom — vaak aanzienlijk minder, omdat je teruglevering geconcentreerd is in goedkope uren.
Drie profielen, drie aanbevelingen
Profiel 1: 8 panelen, 3.500 kWh verbruik, geen thuisbatterij, regulier verbruikspatroon (gezin met kinderen). Aanbeveling: vast contract 1-jaar. Voorspelbaar, beschermt tegen negatieve middagprijzen, je hebt geen flexibiliteit om verbruik te verschuiven. Gemiddelde netto opbrengst beter dan dynamisch zonder schuiven.
Profiel 2: 14 panelen, 4.500 kWh verbruik, thuisbatterij 10 kWh, EV. Aanbeveling: dynamisch contract. Je laadt je batterij goedkoop in de nacht (vaak 0,02-0,04 euro per kWh wholesale + opslag) en levert je overdag-overschot terug op uren met betere tarieven dan zomer-middag. Je laadt je EV op het goedkoopste moment. Potentieel 200-400 euro per jaar extra ten opzichte van vast.
Profiel 3: 20 panelen op groot dak, 2.800 kWh verbruik (zuinig huishouden), geen batterij. Aanbeveling: vast contract met laag terugleverkostenmodel. Je teruglevert 4.000+ kWh per jaar, vooral op middag-uren met lage prijzen. Dynamisch zou je gemiddeld 0,04 euro per kWh opleveren, vast zit op 0,06-0,07 euro. 100-200 euro per jaar verschil in voordeel van vast.
Hybride: variabel contract
Naast vast en dynamisch bieden sommige leveranciers een variabele structuur. Tarief wordt elke maand of elk kwartaal opnieuw vastgesteld, vaak gebaseerd op de gemiddelde marktprijs van de voorgaande periode plus een opslag.
Voordeel: stabieler dan dynamisch, marktconformer dan vast. Nadeel: in de praktijk vaak duur — leveranciers calculeren extra risicopremie.
We zien variabel sinds 2024 minder gebruikt worden. Vergelijk altijd de structuur, niet alleen de naam.
Wat verandert na 1 januari 2027
Dynamisch contract wordt aantrekkelijker wanneer: - je een thuisbatterij hebt en dus overdag goedkoop kunt opslaan - je een EV laadt en goedkope nachturen kunt benutten - je een warmtepomp slim laat draaien op goedkope uren - je een slim apparaat of HEMS (Home Energy Management System) hebt om verbruik te schuiven
Vast contract blijft aantrekkelijk wanneer: - je geen flexibele apparaten hebt - je rust en voorspelbaarheid prefereert - je een grote zonneproductie hebt zonder middagverbruik - je wilt dat de leverancier het marktrisico draagt
Risico op negatieve prijzen
Sinds 2023 zijn er meer uren per jaar met negatieve groothandelsprijzen. Volgens Eneco-analyses en TenneT-rapporten groeit dat aantal in 2026-2030 verder, vooral op zonnige zomerweekenden.
Wat betekent dat concreet bij een dynamisch contract: - Je vergoeding voor terugleveren in zo'n uur is 0 of negatief - Sommige leveranciers stellen een vloer op 0; check de voorwaarden - Een thuisbatterij beschermt je: je laadt op tijdens negatieve uren in plaats van te leveren
Bij een vast contract loop je dit risico niet — maar je krijgt ook geen voordeel uit hoge piekuren.
Hoe overstappen tussen typen
Bij overstap van vast naar dynamisch (of andersom):
- Check de opzegvergoeding van je huidige contract. Bij meerjarige contracten kan deze 50-150 euro zijn.
- Vraag het complete tarievenblad op bij de nieuwe leverancier. Lees Terugleververgoeding berekenen voor wat je moet checken.
- Reken eerst je netto resultaat door voor beide types met realistische jaarcijfers.
- Plan de overstap niet op een specifieke datum maar bij contractafloop, om opzegvergoeding te vermijden.
- Kom je net binnen 14 dagen na ondertekening tot inkeer? Je hebt wettelijk herroepingsrecht.
Veelgestelde vragen
Kan ik tussentijds switchen van vast naar dynamisch? Ja, mits je opzegvergoeding accepteert of je contract afloopt. Soms zijn er promotie-voorwaarden zonder boete bij overstap binnen dezelfde leverancier.
Werkt een dynamisch contract zonder slimme apparaten? Het kan, maar je profiteert dan minimaal. Je teruglevering valt vooral op zomer-middag (lage prijzen) en je verbruikt vooral 's avonds (hoge prijzen). Netto vaak slechter dan vast.
Hoe vaak moet ik tarief checken bij dynamisch? Niet dagelijks. De grote winst zit in apparaten die slim verbruiken op goedkope uren — dat doet je laadpaal of warmtepomp grotendeels automatisch. Je kunt eens per week de gemiddelde prijs checken om bij te sturen.
Krijg ik bij dynamisch ook een vaste leveringskost? Ja. Je betaalt nog steeds netbeheerkosten en eventueel een vast leveranciersbedrag. Het uurtarief geldt alleen voor de variabele kWh-prijs.
Volgende stappen
Bereken je terugleververgoeding voor beide types met realistische cijfers, of plan een vrijblijvend telefoongesprek waarin we samen je jaarafrekening doornemen.
Lees ook: - Terugleververgoeding vergelijken — overzicht van alle tarieven en kosten - Terugleverkosten 2026 — de andere helft van je rekening - Thuisbatterij na 2027 — hoe opslag dit verandert
Veelgestelde vragen
Twijfel je nog?
Een adviseur rekent je situatie vrijblijvend door.